1859

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1859 / MDCCCLIX XVIII wiek · XIX wiek · XX wiek
1857 « 1858 « 1859 » 1860 » 1861

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 czerwca - oddano do użytku linię kolejową ze Stargardu do Koszalina.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

24 stycznia – powstało Zjednoczone Księstwa Mołdawii i Wołoszczyzny.
14 lutego – Oregon stał się 33. stanem Stanów Zjednoczonych.
17 lutego – w Teatro Apollo w Rzymie odbyła się premiera opery Bal maskowy Giuseppe Verdiego.
19 marca – w paryskim Teatrze Lirycznym odbyła się premiera opery Faust Charlesa Gounoda.
29 kwietnia – wybuch wojny Austrii z Francją i Piemontem
30 maja – porażka armii austriackiej w bitwie z Piemontczykami pod Palestro.
31 maja – w Londynie po raz pierwszy zabrzmiał dzwon Big Ben.
4 czerwca – porażka Austrii w bitwie pod Magentą.
6 czerwca – królowa Wiktoria ogłosiła Queensland niezależną kolonią.
10 czerwca – wykład uznawany za początek geometrii Riemanna.
24 czerwca – zwycięstwo wojsk francusko-sardyńskich pod dowództwem Napoleona III nad armią austriacką pod Solferino. W reakcji na krwawy przebieg bitwy (łącznie ok. 39 tys. poległych) Henri Dunant postanowił założyć organizację Czerwonego Krzyża.
30 czerwca – francuski linoskoczek Charles Blondin po raz pierwszy przeszedł nad wodospadem Niagara.
11 lipca – zawieszenie broni w wojnie austriacko-piemonckiej i spotkanie Napoleona III z Franciszkiem Józefem w Villafranca.
25 sierpnia – Imam Szamil został schwytany przez wojska rosyjskie.
2 września - rozpoczęła się najsilniejsza w historii burza magnetyczna, która spowodowała awarie sieci telegraficznych w wielu miejscach na świecie.
1 października – powstanie Garibaldiego: Bitwa nad rzeką Volturno.
12 października – Joshua A. Norton ogłaszając się "cesarzem Stanów Zjednoczonych" nakazał "rozwiązanie" Kongresu.
24 listopada – ogłoszona została teoria ewolucji Karola Darwina. Darwin opublikował "O powstaniu gatunków na drodze doboru naturalnego".
2 grudnia – powieszony został John Brown, skazany na karę śmierci amerykański abolicjonista.
Aleksander Jan Cuza został wybrany na hospodara Mołdawii i Wołoszczyzny.
Karol XV objął tron Szwecji po Oskarze I.
Rosjanie zajęli Czeczenię.
Francja rozpoczęła podbój Wietnamu.
David Livingstone odkrył jezioro Niasa.
Sprowadzono z Europy do Australii 22 króliki. Wkrótce stały się tam prawdziwą plagą.

[edytuj] Urodzili się

11 stycznia – George Curzon (Lord Curzon), polityk brytyjski (zm. 1925)
27 stycznia – Wilhelm II, król pruski i cesarz niemiecki (zm. 1941)
2 lutego – Havelock Ellis, brytyjski lekarz i reformator społeczny, twórca seksuologii (zm. 1939)
3 lutego - Olaf Finsen, farerski farmaceuta i polityk, brat Nielsa Ryberga Finsena (zm. 1937)
2 marca – Szolem Alejchem, żydowski pisarz (zm. 1916)
8 marca – Kenneth Grahame, angielski pisarz i ekonomista (zm. 1932)
16 marca – Aleksander Popow, rosyjski fizyk (zm. 1906)
3 maja – Jose Gallegos Arnosa, hiszpański malarz, rzeźbiarz (zm. 1917)
13 maja – Teodor Axentowicz, malarz; przedstawiciel kierunku Młodej Polski (zm. 1938)
15 maja - Piotr Curie, francuski fizyk(zm.1906)
22 maja – Arthur Conan Doyle, pisarz angielski (zm. 1930)
13 czerwca – Konstanty Gorski, polski kompozytor i skrzypek-wirtuoz (zm. 1924)
6 lipca – Verner von Heidenstam, szwedzki prozaik i poeta (zm. 1940)
4 sierpnia – Knut Hamsun, pisarz norweski. (zm. 1952)
21 sierpnia – prof. Ludwik Krzywicki, socjolog działacz, społeczno-polityczny i ekonomista (zm. 1941)
23 sierpnia – Wacław Szymanowski, rzeźbiarz. (zm. 1930)
14 września – Tadeusz Zieliński, wybitny filolog klasyczny (zm. 1944)
9 października – Alfred Dreyfus, francuski oficer pochodzenia żydowskiego (zm. 1935)
16 października – Henryk Pachulski, polski kompozytor i pianista (zm. 1921)
15 grudnia – Ludwik Zamenhof, twórca sztucznego języka esperanto (zm. 1917)
22 grudnia – Otto Ludwig Hölder, niemiecki matematyk (zm. 1937)

[edytuj] Zmarli

13 stycznia
- Dominik Phạm Trọng Khảm, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1780)
- Łukasz Phạm Trọng Thìn, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1819)
20 stycznia – Bettina von Arnim, niemiecka pisarka (ur. 1785)
13 lutego – Paweł Lê Văn Lộc, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1830)
23 lutego – Zygmunt Krasiński, polski poeta i dramaturg (ur. 1812)
11 marca
- Józef Phạm Trọng Tả, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1800)
- Dominik Cẩm, wietnamski prezbiter katolicki, święty Kościoła katolickiego (ur. ?)
6 maja – Alexander von Humboldt, przyrodnik i geograf (ur. 1769)
28 maja – Paweł Hạnh, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. 1826 lub 1827)
11 czerwca – Klemens Lothar von Metternich, austriacki polityk i dyplomata (ur. 1773)
31 lipca
- Piotr Đoàn Công Quý, wietnamski ksiądz, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1826)
- Emmanuel Lê Văn Phụng, wietnamski męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1796)
18 września – Leon Szubert, polski rzeźbiarz (ur. 1829)
12 października – Robert Stephenson, angielski inżynier kolejnictwa (ur. 1803)
2 grudnia – John Brown, skazany na śmierć abolicjonista amerykański (ur. 1800)
8 grudnia – Thomas de Quincey, angielski pisarz oraz myśliciel epoki romantyzmu, eseista (ur. 1785)