Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
14 listopada jest 318. (w latach przestępnych 319.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 47 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Skorpiona.
- imieniny: Agata, Agrypin, Agryppa, Antyd, Damian, Elżbieta, Filomen, Hipacy, Jan, Józef, Jukund, Klementyn, Kosma, Laurenty, Lewin, Mikołaj, Serapion, Stefan, Ścibor, Ścibora, Świecław, Teodot, Wawrzyniec i Wszerad.
- Indie – Dzień Dziecka (urodziny Jawaharlala Nehru)
- Jordania – Dzień Pamięci Króla Husajna
- Światowy Dzień Seniora[1]
- WHO / IDF – Światowy Dzień Cukrzycy[2]
- Wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[3][4],
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1475 – Jadwiga Jagiellonka, córka Kazimierza IV Jagiellończyka, poślubiła w Landshut syna władcy Bawarii, Jerzego Bogatego.
- 1718 – wydano Akt ku zachęceniu do ujęcia i zgładzenia piratów.
- 1850 – papież Pius IX utworzył Gwardię Palatyńską.
- 1888 – Paryż: rozpoczął działalność Instytut Pasteura.
- 1889 – amerykańska dziennikarka Nellie Bly, zainspirowana powieścią Juliusza Verne'a W 80 dni dookoła świata, wyruszyła śladami Fileasa Fogga.
- 1901 – Karl Landsteiner odkrył trzy grupy krwi: A, B i 0.
- 1908 – Albert Einstein zaprezentował teorię kwantów.
- 1910 – amerykański pilot Eugene Ely po raz pierwszy wystartował samolotem z pokładu okrętu.
- 1918 – Czechosłowacja proklamowana republiką.
- 1922 – BBC rozpoczęła nadawanie programu radiowego.
- 1940 – II wojna światowa: rozpoczęła się ofensywa na froncie bałkańskim, po której Grecy wyparli Włochów do Albanii.
- 1940 – Bitwa o Anglię: ciężkie bombardowanie Coventry.
- 1960 – w wyniku zderzenia dwóch pociągów pasażerskich pod Pardubicami zginęło 118 osób, a 110 zostało rannych.
- 1963 – Islandia: z Atlantyku wyłoniła się wyspa wulkaniczna Surtsey.
- 1969 – misja księżycowa Apollo 12 wystartowała z Przylądku Canaveral na Florydzie.
- 1970 – USA: 75 osób zginęło w katastrofie lotu Southern Airways 932.
- 1971 – NASA: sonda Mariner 9 osiągnęła orbitę Marsa, stając się pierwszym wysłanym z Ziemi sztucznym satelitą innej planety.
- 1975 – Hiszpania wycofała się z Sahary Zachodniej.
- 1980 – Gwinea-Bissau: przeprowadzono bezkrwawy zamach stanu.
- 1980 – premiera filmu Wściekły byk.
- 1990 – premiera filmu Europa, Europa.
- 1991 – Kambodża: do kraju po 13 latach wygnania powrócił książę Norodom Sihanouk.
- 1994 – rozpoczęła się regularna komunikacja Eurotunelem.
- 1997 – premiera filmu Szakal.
- 2003 – została odkryta planetoida Sedna.
- 2006 – RPA zalegalizowała małżeństwa osób tej samej płci.
[edytuj] Urodzili się
- 1498 – Eleonora Austriacka, królowa Portugalii i Francji, żona Manuela I i Franciszka I (zm. 1558)
- 1567 – Maurycy Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1625)
- 1601 – Jan Eudes, święty, francuski duchowny katolicki (zm. 1680)
- 1650 – Wilhelm III Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii, Szkocji i Irlandii (zm. 1702)
- 1719 – Leopold Mozart, austriacki kapelmistrz, kompozytor, ojciec Wolfganga Amadeusza Mozarta (zm. 1787)
- 1765 – Robert Fulton, amerykański wynalazca, konstruktor statku parowego (zm. 1815)
- 1776 – Henri Dutrochet, francuski lekarz, fizjolog, botanik (zm. 1847)
- 1778 – Johann Nepomuk Hummel, niemiecki kompozytor pochodzenia czeskiego (zm. 1837)
- 1779 – Adam Gottlob Oehlenschläger, duński poeta (zm. 1850)
- 1797 – Charles Lyell, angielski geolog (zm. 1875)
- 1805 – Fanny Hensel, niemiecka kompozytorka, siostra Felixa Mendelssohna (zm. 1847)
- 1814 – Edmund Bojanowski, polski błogosławiony, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP (zm. 1871)
- 1819 – Józef Kmietowicz, polski duchowny katolicki, wikary parafii w Chochołowie, przywódca powstania chochołowskiego (zm. 1859)
- 1828 – Charles de Freycinet, francuski polityk, premier Francji (zm. 1923)
- 1838 – August Šenoa, chorwacki pisarz (zm. 1881)
- 1845 – Ulisse Dini, włoski matematyk (zm. 1918)
- 1840 – Claude Monet, francuski malarz (zm. 1926)
- 1863 – Leo Hendrik Baekeland, belgijski wynalazca (zm. 1944)
- 1874 – Adolf Brand, niemiecki działacz gejowski, dziennikarz, anarchista (zm. 1945)
- 1878 – Leopold Staff, polski poeta (zm. 1957)
- 1887 – Lajos Áprily, węgierski pisarz (zm. 1967)
- 1889 – Jawaharlal Nehru, indyjski polityk, premier Indii (zm. 1964)
- 1891 – Sir Frederick Banting, kanadyjski fizjolog, odkrywca insuliny, laureat Nagrody Nobla (zm. 1941)
- 1891 – Józef Orwid, polski aktor (zm. 1944)
- 1891 – Stanisław Ujejski, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1980)
- 1896 – Mamie Eisenhower, pierwsza dama USA, żona Dwight'a Eisenhowera (zm. 1979)
- 1900 – Aaron Copland, amerykański kompozytor (zm. 1990)
- 1901 – Alfons Karny, polski rzeźbiarz (zm. 1989)
- 1901 – Kazimierz Michałowski, polski archeolog, egiptolog, historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 1981)
- 1904 – Dick Powell, amerykański aktor (zm. 1963)
- 1906 – Louise Brooks, amerykańska aktorka (zm. 1985)
- 1907 – Władysław Kopaliński, polski pisarz, leksykograf (zm. 2007)
- 1907 – Astrid Lindgren, szwedzka pisarka (zm. 2002)
- 1907 – William Steig, amerykański rysownik, autor komiksów (zm. 2003)
- 1908 – Joseph Raymond McCarthy, amerykański polityk (zm. 1957)
- 1910 – Eric Malpass, angielski pisarz (zm. 1996)
- 1910 – Jerzy Putrament, polski pisarz (zm. 1986)
- 1911 – Antoni Szuniewicz, polski organista, kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1987)
- 1913 – George Smathers, amerykański polityk (zm. 2007)
- 1914 – Edward Schillebeeckx, belgijski teolog katolicki, dominikanin (zm. 2009)
- 1918 – John Bromwich, australijski tenisista, mistrz Australia Open, US Open i Wimbledonu (zm. 1999)
- 1918 – Pawlik Morozow, rosyjski pionier (zm. 1932)
- 1919 – Björn Borg, szwedzki pływak, dwukrotny mistrz Europy na 400 i 1500 m stylem dowolnym (zm. 2009)
- 1919 – Veronica Lake, amerykańska aktorka (zm. 1973)
- 1920 – Stanisław Czachorowski Swen, polski pisarz (zm. 1994)
- 1920 – Tadeusz Schmidt, polski aktor (zm. 1976)
- 1921 – Brian Keith, amerykański aktor (zm. 1997)
- 1922 – Boutros Boutros-Ghali, egipski polityk, sekretarz generalny ONZ
- 1923 – Tadeusz Szwagrzyk, polski duchowny katolicki, biskup częstochowski (zm. 1992)
- 1925 – Henryk Czarnecki, polski pisarz (zm. 1997)
- 1925 – Roj Miedwiediew, gruziński socjolog, historyk
- 1927 – Janusz Wilhelmi, polski polityk, minister kultury i sztuki (zm. 1978)
- 1929 – Ivan Singer, rumuński matematyk
- 1930 – Janis Pujats, łotewski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Rygi
- 1930 – Josef Vinklář, czeski aktor (zm. 2007)
- 1930 – Edward White, amerykański astronauta (zm. 1967)
- 1931 – Roman Indrzejczyk, polski duchowny katolicki, kapelan prezydenta RP (zm. 2010)
- 1931 – Andrzej Nartowski, polski koszykarz, reprezentant Polski (zm. 2003)
- 1932 – Gunter Sachs, szwajcarski reżyser filmów dokumentalnych, malarz
- 1933 – Fred Haise, amerykański astronauta
- 1934 – Marek Dietrich, polski inżynier mechanik, rektor Politechniki Warszawskiej (zm. 2009)
- 1934 – Manuel Octavio Gómez, kubański reżyser filmowy (zm. 1988)
- 1934 – Janina Kozak-Pajkert, polska poetka
- 1935 – Husajn I, król Jordanii (zm. 1999)
- 1936 – Marian Czepiec, polski poeta (zm. 1983)
- 1936 – Maciej Patkowski, polski pisarz
- 1939 – Rudolf Thome, niemiecki reżyser filmowy
- 1942 – Julian Gbur, polski duchowny katolicki, werbista, biskup lwowski, greckokatolicki biskup stryjski
- 1943 – Waldemar Parzyński, polski wokalista zespołu Novi Singers
- 1944 – Michał Strąk, polski politolog, polityk, minister-szef Urzędu Rady Ministrów
- 1945 – Zbigniew Nowak, polski muzyk zespołów: Bractwo Kurkowe 1791 i Happy End
- 1947 – Tamás Somló, węgierski basista zespołu Locomotiv GT
- 1948 – Andrzej Bieniasz, polski aktor (zm. 2007)
- 1948 – Michael Dobbs, brytyjski pisarz
- 1948 – Karol Mountbatten-Windsor, książę Rothesay, książę Walii
- 1950 – Zhang Yimou, chiński reżyser filmowy
- 1951 – Leszek Cichy, polski himalaista, zdobywca Korony Ziemi
- 1953 – Marek Słyk, polski pisarz
- 1953 – Dominique de Villepin, francuski polityk, premier Francji
- 1954 – Bernard Hinault, francuski kolarz szosowy, zwycięzca Tour de France, Vuelta a España i Giro d'Italia, mistrz świata
- 1954 – Condoleezza Rice, amerykański polityk, sekretarz stanu USA
- 1954 – Yanni, grecki muzyk
- 1955 – Wiesław Kot, polski poeta
- 1958 – Michał Juszczakiewicz, polski aktor
- 1962 – Stefano Gabbana, włoski projektant mody
- 1962 – Josh Silver, amerykański muzyk zespołu Type O Negative
- 1967 – Cezary Zamana, polski kolarz szosowy, zwycięzca Tour de Pologne
- 1970 – Omar Sangare, polski aktor, pisarz
- 1972 – Edyta Górniak, polska piosenkarka
- 1972 – Dougie Payne, szkocki muzyk, gitarzysta basowy w zespole Travis
- 1972 – Dariusz Żuraw, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1974 – Benjamín Benítez, amerykański aktor
- 1975 – Travis Barker, amerykański perkusista zespołów: Blink-182, The Transplants i Plus 44
- 1979 – Osleidys Menéndez, kubańska lekkoatletka, oszczepniczka, mistrzyni świata, mistrzyni olimpijska
- 1980 – Nicolas Lopez, francuski szermierz
- 1984 – Marija Šerifović, serbska piosenkarka, zwyciężczyni Konkursu Piosenki Eurowizji
- 976 – Taizu, cesarz Chin (ur. 927)
- 1060 – Godfryd II Martel, hrabia Andegawenii (ur. 1006)
- 1263 – Aleksander Newski, książę Nowogrodu, wielki książę kijowski, wielki książę włodzimierski (ur. 1220)
- 1391 – Nikola Tavelić, święty, chorwacki franciszkanin, misjonarz, męczennik (ur. 1340)
- 1556 – Giovanni Della Casa, włoski poeta (ur. 1503)
- 1716 – Gottfried Leibniz, niemiecki filozof, matematyk, prawnik, fizyk, dyplomata (ur. 1646)
- 1797 – Iwan Szuwałow, założyciel Akademii Sztuk Pięknych w Sankt Petersburgu, współzałożyciel i pierwszy rektor Uniwersytetu Moskiewskiego, (ur. 1727)
- 1801 – Grzegorz Piramowicz, polski pedagog (ur. 1735)
- 1825 – Jean Paul, niemiecki pisarz (ur. 1763)
- 1831 – Georg Wilhelm Friedrich Hegel, niemiecki filozof (ur. 1770)
- 1852 – Karol Antoniewicz, polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz, pisarz (ur. 1807)
- 1861 – Stefan Cuenot, francuski misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (ur. 1802)
- 1866 – Michał I Uzurpator, król Portugalii (ur. 1802)
- 1897 – Giuseppina Strepponi, włoska śpiewaczka operowa (sopran), żona Giuseppe Verdiego (ur. 1815)
- 1899 – Szymon Marcin Kozłowski, polski duchowny katolicki, biskup łucko-żytomierski, arcybiskup mohylewski (ur. 1819)
- 1908 – Guāngxù, cesarz Chin (ur. 1871)
- 1911 – Marian Jasieńczyk, polski pisarz (ur. 1855)
- 1915 – Teodor Leszetycki, polski pianista, kompozytor (ur.1830)
- 1938 – Hans Christian Gram, duński lekarz, twórca metody Grama (ur. 1853)
- 1944 – Otto Schimek, austriacki żołnierz, rozstrzelany za odmowę wykonania wyroku śmierci na polskich cywilach (ur. 1925)
- 1946 – Manuel de Falla, hiszpański kompozytor (ur. 1876)
- 1965 – Otto Ernst Schweizer, niemiecki architekt, urbanista (ur. 1890)
- 1975 – Jan Rostworowski, polski pisarz, tłumacz (ur. 1919)
- 1977 – Bhaktivedanta Swami, hinduski filozof, misjonarz (ur. 1896)
- 1986 – Feliks Paszkowski, polski malarz (ur. 1904)
- 1990
- 1991 – Tony Richardson, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1928)
- 1992 – Ernst Happel, austriacki piłkarz, trener piłkarski, reprezentant Austrii, selekcjoner reprezentacji Holandii i Austrii (ur. 1925)
- 2000
- 2001
- 2002 – Stanisław Łojasiewicz, polski matematyk (ur. 1926)
- 2003 – Gene Anthony Ray, amerykański aktor, tancerz, choreograf (ur. 1962)
- 2006 – John van Nes Ziegler, niemiecki polityk (ur. 1921)
- 2007
- 2008 – Norbert Schmelzer, holenderski polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1921)
- 2009 – Nikołaj Anikin, rosyjski biegacz narciarski, mistrz olimpijski (ur. 1932)
Przypisy